Nieuws over de transgenderzorg

Onafhankelijk · bronnen bij elk artikel

Laatste nieuws

Diagnostiek

De rol van ouders in de diagnostische fase: wat je mag vragen en verwachten

Wat ouders mogen vragen tijdens de diagnostische fase, wat de WGBO regelt over informatie en inspraak, en hoe het gezinsgesprek meeweegt.

16 november 2026

Een televisie die aanstaat: het aantal transgenderpersonages op de Amerikaanse tv is sterk gedaald.
NieuwsberichtMedia

Transgenderpersonages op televisie: bijna 80% verdwenen, ondanks belangstelling van Gen Z

Volgens GLAAD daalde het aantal transgenderpersonages op de Amerikaanse televisie in één jaar van 33 naar 7. Tegelijk zegt 58% van Gen Z transgenderrepresentatie te willen zien.

13 november 2026

Krantenbericht ‘Transseksuele operatie – Twee artsen vrijgesproken’ over de rechtszaak in Brussel. Let op: de operatie vond plaats in 1967, niet in 1957 zoals in het knipsel staat.
AnalyseBuitenland

Ruim 55 jaar later: waarom weten we nog steeds zo weinig?

De discussie over medische transitie is niet nieuw. Al in 1969 stonden artsen en deskundigen tegenover elkaar over de vraag of psychologische behandeling vooraf moest gaan aan onomkeerbare lichamelijke ingrepen. Maar waarom kan de medische wetenschap, ruim een halve eeuw later, nog steeds zo weinig zekerheid bieden over de gevolgen?

13 november 2026

Ingekleurde historische prent van een medisch tafereel.
OpinieNieuws

Mensen stierven. De behandeling werd tot succes uitgeroepen

Stella O'Malley schrijft dat de Dutch Leaks waarschuwingen aan het licht brengen die medische transitie als gevestigde behandeling hadden moeten stoppen. Ze vergelijkt het met de lobotomie.

9 november 2026

Hormonen

Stoppen met hormonen: wat er met je lichaam gebeurt

Wat er gebeurt als je stopt met hormonen: hoe het stoppen verloopt, wat terugkeert, wat blijvend is en waarom medische begeleiding daarbij belangrijk blijft.

9 november 2026

Lege bioscoopstoelen, bij een artikel over een documentaire.
NieuwsberichtNieuws

Who Decides?: Australische documentaire over wat genderidentiteitsbeleid in de praktijk doet

De Australische documentaire Who Decides? laat zien wat genderidentiteitsbeleid betekent voor vrouwenrechten, sport, onderwijs, zorg en vrijheid van meningsuiting, met de mensen die de gevolgen zelf ervaren.

8 november 2026

Foto. Bron: De Telegraaf, 6 november 2026. Foto: ANP.
AnalyseNieuws

Schoffering van de Tweede Kamer

Amsterdam UMC en Radboudumc weigeren in de Tweede Kamer te komen praten over transgenderzorg. Volgens de ziekenhuizen voldoet het geplande gesprek niet aan het vereiste niveau van nuance.

6 november 2026

Een wegwijzer met meerdere richtingen.
AnalyseWachtlijst

Andere aanbieder of second opinion: wat kan er tijdens het wachten?

Lang wachten roept de vraag op of overstappen of een second opinion helpt. Beide kan, maar werkt anders dan je misschien verwacht.

2 november 2026

Stapel papieren met gekleurde plaktabs: cijfers en bronnen nalopen.
AnalyseUit de molen

Waarom spijtcijfers zo laag lijken: follow-upduur, uitval en wat we niet weten

Spijtcijfers in de transgenderzorg ogen geruststellend laag, maar korte follow-up, uitval en een nauwe definitie van spijt vertekenen dat beeld.

26 oktober 2026

43 van 44

jongeren in het Britse onderzoek naar puberteitsremmers gingen daarna door met hormonen (Carmichael e.a., 2021).

16 jaar

is de leeftijd waarop je in Nederland volgens de WGBO zelfstandig over een medische behandeling beslist. Van 12 tot 16 is ook de toestemming van de ouders nodig (bron).

5 stations

telt het traject. Bij elk station zijn er vragen die je mag stellen voordat je doorgaat naar het volgende.

Waarom we het een molen noemen

Wie in Nederland zegt dat hij in de molen zit, bedoelt dat hij in een traject is beland dat zijn eigen tempo en zijn eigen volgorde heeft. Je vult een formulier in, je komt op een lijst, je krijgt een afspraak, en na elke afspraak ligt de volgende al klaar. Dat is geen verwijt aan de mensen die er werken. Zo zijn zorgtrajecten nu eenmaal ingericht: als een keten van stappen die op elkaar aansluiten. Maar het betekent wel dat je als patiënt of als ouder zelden op een punt staat waar iemand vraagt of je eigenlijk nog door wilt. Doorgaan is de standaard, stoppen is de uitzondering waarvoor je zelf iets moet doen.

In de transgenderzorg is dat goed te zien. Het traject begint bij de huisarts, die volgens de Gezondheidsraad veelal verwijst naar een psycholoog in de eigen regio of rechtstreeks naar een gespecialiseerd gendercentrum. Dan volgt een wachttijd: in 2022 was die voor kinderen en jongeren gemiddeld 35 weken bij ggz-aanbieders en 132 weken op de genderpoli's van de umc's (bron). In die periode verandert er medisch niets, maar in het leven van een jongere kan er veel veranderen. In het Engelse onderzoek dat de Cass Review aanhaalt, gingen de meeste jongeren tijdens het wachten sociaal in transitie en hadden zij vaak al besloten wat zij nodig hadden voordat zij voor het eerst werden gezien (bron). Na de diagnostische fase komen bij jongeren puberteitsremmers in beeld, daarna hormonen, en bij een deel van de mensen operaties. Elke stap is een aparte beslissing, maar op puberteitsremmers volgen in de praktijk bijna altijd hormonen.

Dat laatste is geen indruk maar een bevinding uit onderzoek. In de eerste Nederlandse studie naar puberteitsremmers gingen alle 70 jongeren door met geslachtsbevestigende hormonen (bron), in de Britse studie 43 van de 44 (bron). De remmers zijn oorspronkelijk verantwoord als een pauzeknop: tijd om na te denken zonder dat het lichaam verder verandert. De cijfers laten zien dat die pauze bijna nooit eindigt in een andere keuze. De onafhankelijke Cass Review, die de Engelse genderzorg voor kinderen en jongeren doorlichtte en in 2024 haar eindrapport uitbracht, concludeerde daarom dat er geen bewijs is dat remmers bedenktijd geven, en noemde het een zorg dat ze de ontwikkeling van de genderidentiteit kunnen veranderen (bron). In Zweden en Engeland mogen puberteitsremmers en hormonen alleen nog in onderzoeksverband of in uitzonderlijke gevallen aan jongeren worden voorgeschreven (bron). Volgens de Cass Review verbinden de Zweedse richtlijn uit 2022 en de Finse uit 2020 die terughoudendheid aan het ontbreken van robuust bewijs voor de medische behandeling.

Gendermolen.nl is gemaakt voor mensen die aan het begin van dat traject staan, er middenin zitten of er als ouder naast staan. We lopen de vijf stations langs in de volgorde waarin je ze tegenkomt. Per station beschrijven we wat er concreet gebeurt, welke voorwaarden gelden, wat onderzoek laat zien en waar het onderzoek tekortschiet. En we laten zien waar de afslagen zitten: de momenten waarop je extra tijd kunt vragen, een tweede mening kunt halen of kunt besluiten om niet verder te gaan. Niet omdat stoppen altijd de juiste keuze is, maar omdat een keuze pas een keuze is als je weet dat er meer dan één richting bestaat.

Hoe wij werken

Gendermolen.nl is een onafhankelijke informatiesite. We zijn niet verbonden aan een genderkliniek, een belangenorganisatie of een politieke partij. We beschrijven het zorgtraject zoals het in Nederland is ingericht, op basis van de Kwaliteitsstandaard Transgenderzorg, wetgeving zoals de WGBO, rapporten van de overheid en peer-reviewed onderzoek. Bij elk artikel staan de bronnen, zodat je alles zelf kunt nalezen. Waar onderzoek ontbreekt of elkaar tegenspreekt, zeggen we dat erbij.

We kijken kritisch naar snelle medische stappen, vooral bij minderjarigen, omdat nationale evaluaties in Engeland (bron) en Zweden (bron) de zekerheid van het bewijs daarvoor zeer laag of het bewijs onvoldoende hebben genoemd. Dat is geen oordeel over mensen die een transitie hebben doorgemaakt of overwegen. Genderdysforie kan zwaar zijn en goede zorg is belangrijk. Juist daarom vinden we dat iedereen die aan dit traject begint, moet weten wat elke stap inhoudt, wat omkeerbaar is en wat niet, en dat stilstaan altijd is toegestaan.

De site geeft informatie en geen medisch, psychologisch of juridisch advies. Maak je je zorgen over jezelf of over je kind, zoek dan hulp bij een deskundige die de tijd neemt en breed kijkt. Meer over wie we zijn en hoe we met bronnen omgaan lees je op Over ons en Bronnen & methode.

Veelgestelde vragen

De vragen die het vaakst terugkomen, kort beantwoord.