Uit de molen: nazorg, stoppen en detransitie

Het vijfde station heeft twee uitgangen. De eerste is de gewone: je hebt de stappen doorlopen die je wilde zetten en gaat verder met je leven. Ook dan ben je niet klaar met de zorg. Wie hormonen gebruikt, doet dat in principe levenslang en heeft regelmatige controles nodig, onder meer van bloedwaarden en botdichtheid. Wie geopereerd is, kan later te maken krijgen met complicaties of hersteloperaties.

De tweede uitgang is die van mensen die stoppen of terug willen. Detransitie is het staken of terugdraaien van een transitie, voor zover dat kan. Hoe vaak het voorkomt, is slecht bekend. Oudere studies vonden lage percentages spijt, maar die gingen over een andere groep patiënten dan de jongeren die zich nu melden, hadden vaak een korte looptijd en raakten veel deelnemers kwijt. Uit onderzoek onder mensen die gestopt zijn, blijkt bovendien dat velen dat niet aan hun oorspronkelijke behandelaar melden. Ze verdwijnen uit beeld en dus ook uit de cijfers.

De artikelen in dit thema gaan over wat nazorg in de praktijk inhoudt, wat onderzoek wel en niet zegt over spijt en detransitie, en welke hulp er is voor wie de weg terug kiest. Stoppen kan bij elk station, niet alleen bij het laatste. Wat op dat moment nog omkeerbaar is, lees je onder Remmers en hormonen en Operaties.